نخستین نقشه ژنتیکی دقیق از سرطان در گربههای خانگی نشان داده است که این بیماری در گربهها شباهتهای زیادی با سرطان در انسان دارد؛ یافتهای که میتواند به توسعه روشهای درمانی جدید برای هر دو گونه کمک کند.
در این مطالعه، پژوهشگران DNA تومورهای نزدیک به ۵۰۰ گربه خانگی را بررسی کردند و جهشهای ژنتیکی مهم مرتبط با سرطان را شناسایی نمودند. سرطان یکی از علل اصلی بیماری و مرگ در گربههاست، اما تاکنون اطلاعات اندکی درباره سازوکارهای ژنتیکی آن در این حیوان وجود داشته است.
به گفته دکتر لوئیز وندر ویدن، پژوهشگر اصلی این پروژه، «ژنتیک سرطان در گربهها تا پیش از این تقریباً ناشناخته بود. هرچه درک ما از سرطان در هر گونهای بیشتر شود، برای همه سودمند خواهد بود.»
بررسی ژنتیکی گسترده در ۱۳ نوع سرطان گربه
این پژوهش توسط تیمی بینالمللی به رهبری مؤسسه ولکام سنگر در کمبریج انجام شد. محققان حدود ۱۰۰۰ ژن مرتبط با ۱۳ نوع سرطان در گربهها را بررسی کردند.
نتایج نشان داد بسیاری از ژنهایی که در بروز سرطان در گربهها نقش دارند، در انسان نیز مشاهده میشوند. این شباهت بیانگر وجود مسیرهای زیستی مشترکی است که رشد و گسترش تومورها را در هر دو گونه امکانپذیر میسازد.
ارتباط با سرطان پستان سهگانه منفی
یکی از یافتههای مهم این مطالعه، ارتباط سرطانهای گربه با نوعی سرطان پستان در انسان به نام سرطان پستان سهگانه منفی (Triple Negative Breast Cancer) است. این نوع سرطان حدود ۱۵ درصد از موارد سرطان پستان را شامل میشود و معمولاً تهاجمیتر و درمان آن دشوارتر است.
گربهها با شیوع بالاتری به این زیرگروه مبتلا میشوند، موضوعی که امکان دسترسی به نمونههای بیشتر و مطالعه دقیقتر آن را برای دانشمندان فراهم میکند. این امر میتواند به شناسایی اهداف درمانی جدید و توسعه داروهای مؤثرتر کمک کند.
نقش عوامل محیطی مشترک
گربهها و انسانها در یک محیط زندگی میکنند و در معرض عوامل محیطی مشابهی قرار دارند. پژوهشگران معتقدند مطالعه سرطان در حیوانات خانگی میتواند به درک بهتر تأثیر محیط بر خطر ابتلا به سرطان کمک کند.
به گفته پروفسور جفری وود از کالج دامپزشکی انتاریو:
«این یافتهها میتواند به ما کمک کند بفهمیم چرا سرطان در گربهها و انسانها ایجاد میشود، چگونه محیط پیرامون ما بر خطر بیماری اثر میگذارد، و چگونه میتوان راهکارهای پیشگیری و درمانی بهتری طراحی کرد.»
اهمیت یافتهها برای پزشکی آینده
مطالعات سرطان در سگها پیشتر به طور گسترده انجام شده، اما تحقیقات ژنتیکی در گربهها تاکنون کم بوده است. این پژوهش گامی مهم در مسیر پزشکی تطبیقی (Comparative Medicine) محسوب میشود؛ شاخهای از علم که از شباهتهای زیستی بین گونهها برای توسعه درمانهای انسانی بهره میبرد.
نتایج این مطالعه در نشریه علمی Science منتشر شده است و میتواند افقهای جدیدی در تشخیص، پیشگیری و درمان سرطان در انسان و حیوانات خانگی بگشاید.
منابع
Bailey A. Francis et al. ,The oncogenome of the domestic cat.Science391,793-799(2026).DOI:10.1126/science.ady6651
